Boekpresentatie ‘Samen op Beekvliet’

Geplaatst op door

Op 13 maart 2024, werd het boek ‘Samen op Beekvliet’ in het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC) gepresenteerd. De keuze voor het BHIC is ingegeven door de eerdere contacten van STICHJI met dit regionaal archief. Deze contacten hadden geleid tot de schenking aan het BHIC van een digitaal archief bestaande uit verhalen, audio- en beeldmateriaal over de Javaans-Surinaamse gemeenschap in Noord-Brabant.

De boekpresentatie werd opgeluisterd door een gevarieerd programma. Zo was er gamelanmuziek van de groep Sugambra uit Eindhoven, toespraken van Jan Kriek, directeur BHIC en Lianne van der Aa, wethouder gemeente Sint-Michielsgestel, een ontroerende Spoken Word performance van Jonathan Tjien Fooh en een vertelling over het leven van een contractarbeider door Peterine Kooijmans. Ook werd schrijfster Sabine Ticheloven geïnterviewd en een film getoond over de werkzaamheden aan de graven van Javaanse contractarbeiders op de begraafplaats aan de Nieuwstraat in Sint-Michielsgestel. Onder het genot van culinaire hapjes hebben de gasten nog lang nagepraat. Ontmoetingen vonden plaats en er waren lovende en ontroerende woorden over de presentatie.

b1
b2
b3
b4
b5
b6

STICHJI kan terugkijken op een bewogen, maar succesvolle presentatie.   

De bijzondere presentatie is te volgen via de volgende links:

Reportage publieksdag: https://www.youtube.com/watch?v=jpZdlhHR-g4

Link Spoken Word Jonathan Tjien Fooh: https://www.youtube.com/watch?v=0wy0SxTAveU

Reportage begraafplaats: https://www.youtube.com/watch?v=XQAV1YqimNY

Waar moet het gedenkmonument komen te staan?

Geplaatst op door

Waar moet het gedenkmonument komen te staan?

Op 11 mei 2024 organiseerde STICHJI een tweede bijeenkomst voor nabestaanden van de overledenen die op de begraafplaats aan de Nieuwstraat 54 in Sint-Michielsgestel begraven zijn.  De bijeenkomst vond plaats in de Meanderzaal van het Stadhuis van Sint-Michielsgestel.

Op deze begraafplaats zijn Javaanse contractarbeiders begraven. In het kader van het project ‘Meer dan een nummer’ worden verwaarloosde graven van deze contractarbeiders gerehabiliteerd.  Ook zijn er plannen om een monument te plaatsen ter nagedachtenis aan de contractarbeid en aan alle Javaanse contractarbeiders die in Nederland begraven zijn.

De nabestaanden kregen op 11 mei een update over de voortgang met betrekking tot de opknapwerkzaamheden van de verwaarloosde graven en het  gedenkmonument. Ook werden de nabestaanden uitgenodigd om naar de begraafplaats te gaan om samen te bepalen waar het gedenkmonument moet worden geplaatst.

De stand van zaken bij de rehabilitatie van 20 verwaarloosde graven konden de aanwezigen volgen via een film: https://www.youtube.com/watch?v=XQAV1YqimNY.

Vervolgens kwamen de kunstenaars Robert Bosari en Wil vom Kothen  aan het woord. Zij hadden  op 17 december 2023 in Den Haag een schets getoond van hun ontwerp. De kunstenaars zijn sindsdien aan de slag gegaan. Het ontwerp en hun werkzaamheden zijn te zien in dit filmpje: https://www.youtube.com/watch?v=qpYMX2HtVzM

Het werkstuk in boetseerklei konden de nabestaanden met eigen ogen zien. Vervolgens legden de kunstenaars het verdere proces uit en werden schetsen getoond van de constructie die nodig is om het monument op de begraafplaats te plaatsen. De bijeenkomst eindigde met een gezamenlijk bezoek aan de begraafplaats. Daar waren de nabestaanden het al snel over eens waar het monument moet komen te staan.

Het kunstwerk is ondertussen gebracht naar een bronsgieterij waar het in brons wordt gegoten. Voor de constructie op de begraafplaats is geld nodig. Helpt u mee dit te realiseren? Uw steun wordt van harte verwelkomd op NL10 INGB 0008648942 t.n.v. Stichting Herdenking Javaanse Immigratie, Den Haag onder vermelding van ‘Begraafplaats Sint-Michielsgestel’.

Onze geschiedenis en erfgoed

Geplaatst op door

STEUN DIT DOEL!!

 

Laatste rustplaats Javaanse contractarbeiders als tastbaar spoor koloniaal verleden van Nederland

In de Brabantse gemeente Sint-Michielsgestel is een voor velen onbekend stukje Javaans-Surinaamse geschiedenis te vinden. Om deze unieke begraafplaats met graven van Javaanse contractarbeiders aan de vergetelheid te ontrukken, is het initiatief genomen om ook dit tastbare spoor van het Nederlands koloniaal verleden — voor zowel de Javaans-Surinaamse gemeenschap als het grote publiek — zichtbaar te maken. Helpt u ons om dit mogelijk te maken?

Van Nederlands-Indië naar Suriname

Tussen 1890 en 1939 werden uit Nederlands-Indië, voornamelijk uit Java, mensen naar Suriname overgebracht om daar plantagearbeid te verrichten. Van 1890-1930 werkten zij onder het systeem van contractarbeid en de poenale sanctie. Dit hield in dat hun lot in handen kwam van hun werkgever die hen naar eigen inzichten kon laten straffen. Na 1930 werd het systeem van contractarbeid verlaten, maar er werden nog steeds mensen gehaald uit Java om zich als z.g. vrije immigranten te vestigen in Suriname. Dit duurde tot en met 1939.

Van de in totaal 33.000 mensen die naar Suriname werden overgebracht, keerden ca. 8.200 na hun contractperiode terug naar Nederlands-Indië. Degenen die bleven, bouwden een bestaan op in Suriname, totdat vóór de onafhankelijkheid van Suriname een grote migratiestroom op gang kwam richting Nederland. Onder de vele duizenden die Suriname verlieten, bevonden zich ook Javanen.

Opvang in voormalig Gestels seminarie

Een maand vóór de onafhankelijkheid werd met een gecharterd vliegtuig een groot aantal Javaanse senioren naar Nederland overgevlogen. Zij werden opgevangen in een voormalig seminarie in Sint-Michielsgestel. Dit seminarie was niet geschikt voor langdurige opvang, maar het duurde toch nog enige jaren voordat besloten werd om voor hun zorg een bejaardenoord te bouwen. Degenen die het lange wachten overleefden, verhuisden in 1988 naar het bejaardenoord ‘Nieuw Beekvliet’.  

Van de senioren die in Sint-Michielsgestel zijn  begraven, weten wij door de houten naamplaat die is bevestigd op hun graf, dat een aantal contractarbeider is geweest. Hun namen en geboortejaar maakten het mogelijk om in de archieven te achterhalen in welk jaar zij naar Suriname zijn overgebracht. Uit ons onderzoek is gebleken dat ongeveer 65 contractarbeiders, die tussen 1918 en 1928 werden ingescheept voor Suriname, in Sint-Michielsgestel zijn begraven. 51 graven zijn nog zichtbaar; de rest is reeds geruimd. Van de nog 51 zichtbare graven zijn er 17 onbedekt.

Belangrijk cultuur-historisch erfgoed

Wij zijn in gesprek met de gemeente Sint-Michielsgestel om de begraafplaats als cultuur-historisch erfgoed aan te merken en te behouden. Hier bevinden zich immers de laatste resten van de Javaanse contractarbeid, als tastbare sporen van het koloniale verleden van Nederland in Indonesië en in Suriname. Bovendien maken de graven deel uit van de sociale en culturele geschiedenis van Javaanse Surinamers in Nederland. Voor de dragers van deze geschiedenis heeft de begraafplaats sterk historische en emotionele waarde.     

Omwille van het behoud willen wij de 17 onbedekte graven omranden en van een gedenkteken voorzien. Ook willen wij een gedenkmonument plaatsen ter herdenking van alle contractarbeiders die in Nederland begraven zijn. Om dit te kunnen doen, hebben wij € 20.000 nodig. Helpt u ons dit bedrag bij elkaar te krijgen?

Op 27 augustus a.s. zijn wij in het Sociaal-Cultureel Centrum Tejaterke in Best. U kunt daar deelnemen aan een Jawa Dag (Javaanse Dag) die wij organiseren om fondsen te werven. Kom en steun ons goede doel door te proeven van de Javaanse lekkernijen en te genieten van het cultureel programma. Voor jong en oud is er wel wat te beleven.

Lukt het niet om te komen, maar wilt u graag doneren, maak dan uw donatie over op  

NL10 INGB 0008648942 t.n.v. Stichting Herdenking Javaanse Immigratie, Den Haag, met vermelding van ‘Graven Sint-Michielsgestel’.   

 

Contact:

Hariëtte Mingoen, voorzitter Stichting Herdenking Javaanse Immigratie,

06-20971300

hariettemingoen@gmail.com; stichji.nl@gmail.com